W jednostkach sfery budżetowej nadszedł gorący okres - ustalanie prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego za 2011 r. O ile w poprzednich latach sprawa była mocno skomplikowana, to w tym roku może być dużo łatwiej. Wszystko za sprawą ostatnich wyroków Sądu Najwyższego!
1. Coroczny dylemat - jak rozumieć sformułowanie „przepracować”?
Dodatkowe wynagrodzenie roczne (tzw. trzynastka) przysługuje w pełnej wysokości pracownikowi jednostki sfery budżetowej, który przepracował u danego pracodawcy cały rok kalendarzowy.
Natomiast prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego w wysokości proporcjonalnej do okresu przepracowanego nabywa pracownik, który przepracował u pracodawcy co najmniej 6 miesięcy w danym roku kalendarzowym.
Przepracowanie co najmniej 6 miesięcy w roku kalendarzowym nie jest wymagane w przypadkach wymienionych art. 2 ust. 3 ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym, m.in. w razie:
Od początku obowiązywania ustawy pojawiały się problemy z interpretacją użytego w niej sformułowania „przepracować”. Ze względu na niejednoznaczność tego zapisu spotkać można stanowiska:
- nawiązania stosunku pracy z nauczycielem lub nauczycielem akademickim w ciągu roku zgodnie z organizacją pracy szkoły/szkoły wyższej,
- zatrudnienia do pracy sezonowej na sezon nie krótszy niż 3 miesiące,
- rozwiązania oraz podjęcia zatrudnienia w związku z likwidacją poprzedniego pracodawcy,
- korzystania z urlopu wychowawczego.
Od początku obowiązywania ustawy pojawiały się problemy z interpretacją użytego w niej sformułowania „przepracować”. Ze względu na niejednoznaczność tego zapisu spotkać można stanowiska:
- przepracować to pozostawać w zatrudnieniu - zwolennicy tej interpretacji są zdania, że prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego jest uzależnione od okresu pozostawania pracownika w stosunku pracy z danym pracodawcą w danym roku kalendarzowym,
- przepracować to pracować efektywnie - zgodnie z tą interpretacją do okresów, od których zależy prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego wlicza się tylko okresy efektywnej pracy w danym roku kalendarzowym.
2. Sądy konsekwentnie: przepracować to pracować efektywnie
W ubiegłym roku Sąd Najwyższy dwukrotnie przychylił się do stanowiska, że użyte w ustawie sformułowanie przepracować należy rozumieć jako okresy efektywnej pracy:
| Zdaniem SN: Przepracować to efektywnie świadczyć pracę Okresy przepracowane należy rozumieć jako okresy faktycznie (efektywnie) przepracowane u danego pracodawcy. Należy więc przyjąć, że z redakcji art. 2 ustawie z 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników sfery budżetowej wynika, iż wyliczenie wymienionych w jej art. 2 ust. 3 przypadków, w których przepracowanie co najmniej 6 miesięcy nie jest wymagane ma charakter wyczerpujący. (Wyrok Sądu Najwyższego z 18 października 2011 r., I PK 263/10, LEX nr 1001281). SN: Pobieranie wynagrodzenia chorobowego i zasiłku nie wlicza się do 6 miesięcy pracy Okresy pobierania przez pracownika niezdolnego do pracy wynagrodzenia i zasiłku chorobowego nie podlegają wliczeniu do 6-miesięcznego okresu przepracowanego w danym roku kalendarzowym, wymaganego do nabycia prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej. (Uchwała Sądu Najwyższego z 7 lipca 2011 r., III PZP 3/11, LEX nr 844642, Biul.SN 2011/7/26). |
Powyższe orzeczenia są zgodne ze stanowiskiem przyjętym w uchwale z 25 lipca 2003 r. (III PZP 7/03, OSNP 2004/2/26), w której SN uznał, że „warunkiem nabycia prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego w pełnej wysokości na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej jest efektywne przepracowanie u danego pracodawcy pełnego roku kalendarzowego.”
3. Ostateczna decyzja ws. trzynastki należy do pracodawcy
W świetle powyższego należy uznać, że intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego pracownikom, którzy w danym roku kalendarzowym efektywnie świadczyli pracę przez minimalny okres wymagany przepisami.
Gdyby natomiast okresy nieświadczenia pracy z przyczyn usprawiedliwionych (np. z powodu pobierania wynagrodzenia chorobowego, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego) miały pozostawać bez wpływu na prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego, zostałyby ujęte w art. 2 ust. 3 ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym. Podobne stanowisko prezentuje także Ministerstwo Edukacji Narodowej (patrz pismo MEN z 17 marca 2010 r.).
Jednocześnie warto wspomnieć, że Ministerstwo Pracy - mimo przytoczonych wyroków Sądu Najwyższego - skłania się ku przeciwnej interpretacji przepisów, zgodnie z którą prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego przysługuje z tytułu pozostawania w stosunku pracy przez określony okres w roku kalendarzowym.
Należy podkreślić, że ani stanowiska resortów ani orzeczenia Sądu Najwyższego nie są wiążące dla pracodawców, na których spoczywa obowiązek ustalenia prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego. To bowiem pracodawca jest odpowiedzialny za przyznanie lub odmowę pracownikowi prawa do trzynastki za dany rok, a do weryfikacji jego decyzji uprawnione są odpowiednie organy i sądy (Państwowa Inspekcja Pracy i sądy pracy).
Więcej porad i informacji o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym znajdziecie Państwo w dziale Trzynastka za 2011 r.
Podstawa prawna:
» art. 1 ust. 2, art. 2 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników sfery budżetowej (Dz.U. nr 160, poz. 1080, ze zm.).
» art. 1 ust. 2, art. 2 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników sfery budżetowej (Dz.U. nr 160, poz. 1080, ze zm.).
Komentarze (0)