Kodeks pracy wprost stanowi, że pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności m.in. bez względu na płeć.

Warto jednak podkreślić, że zasady równego traktowania w zatrudnieniu nie naruszają działania, proporcjonalne do osiągnięcia zgodnego z prawem celu różnicowania sytuacji pracownika, polegające na stosowaniu środków, które różnicują sytuację prawną pracownika, ze względu na ochronę rodzicielstwa.

Na temat dyskryminacji w zatrudnieniu dyskutowano na jednym z ostatnich posiedzeń Rady Ochrony Pracy. Jak się okazuje inspektorzy pracy maja trudne zadanie w walce i przeciwdziałaniu z dyskryminacją - w porównaniu do pozostałych naruszeń prawa pracy. Dla jej stwierdzenia nie wystarczy bowiem analiza dokumentacji pracowniczej i stwierdzenie, że występują różnice między pracownikami. „Konieczne jest wykazanie, że pracodawca różnicując sytuację pracowników ze względu na zabronione kryterium dyskryminacyjne, takie jak: płeć, wiek, niepełnosprawność (…) nie kierował się obiektywnymi powodami. Częstokroć nie jest to możliwe do ustalenia przez inspektora pracy. W zdecydowanej większości przypadków jedyną drogą dochodzenia roszczeń z tytułu dyskryminacji jest więc droga sądowa, gdyż to sąd dysponując odpowiednimi środkami dowodowymi władny jest rozstrzygnąć, czy faktycznie doszło do dyskryminacji.”

Równe traktowanie kobiet i mężczyzn jest jednym z priorytetów i fundamentalnych zasad Unii Europejskiej. Co roku Komisja Europejska prezentuje raport w tej sprawie. Z jego tegorocznej edycji wynika, że w kwestii równości płci dzieje się coraz więcej i sytuacja z roku na rok się poprawia, nadal jednak jest jeszcze sporo do zrobienia…

Mimo, że w ostatnich latach zwiększył się poziom wykształcenia Pań, a liczba absolwentów szkół wyższych wśród kobiet jest wyższa niż wśród mężczyzn (59% kobiet wśród absolwentów we wszystkich dziedzinach w UE w 2006 r.), ich sytuacja na rynku pracy jest zdecydowanie gorsza. Bardzo często determinowane jest to stereotypami i podziałem ról społecznych ze względu na płeć.

Jak wynika z raportu w 2008 r. w niepełnym wymiarze czasu pracy pracowało 31,1% kobiet w porównaniu z 7,9% mężczyzn (bardzo często przyczyną tego jest konieczność opieki nad dziećmi). Ponadto, kobiety posiadające dzieci pracują mniej (stopa zatrudnienia jest niższa o 11,5%) w porównaniu z kobietami nieposiadającymi dzieci. Co ciekawe, mężczyźni posiadający dzieci pracują więcej niż mężczyźni nieposiadający dzieci (stopa zatrudnienia wyższa o 6,8%)!

Na próżno szukać kobiet na stanowiskach kierowniczych i decyzyjnych. W UE średnio zaledwie jeden na czterech członków parlamentów narodowych i ważniejszych ministrów rządów krajowych jest kobietą, chociaż sytuacja ta różni się w poszczególnych państwach członkowskich. Pewną poprawę można było zauważyć po wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2009 r., kiedy to udział kobiet wzrósł z 31% do 35%. W sektorze gospodarczym dane liczbowe przedstawiają mniej pozytywny obraz. Kobiety stanowią na przykład zaledwie 1/10 członków zarządów najważniejszych europejskich przedsiębiorstw oraz 3% wśród prezesów zarządów.

Ogólna sytuacja na rynku odzwierciedla się również w zarobkach kobiet w porównaniu z zarobkami mężczyzn. Według raportu Komisji Panie w krajach Unii zarabiają średnio o 18% mniej niż Panowie. Podobny obraz wyłania się z raportu przeprowadzonego przez serwisy www.raportplacowy.pl oraz www.otopraca.pl - zarobki kobiet w Polsce są niższe od zarobków mężczyzn średnio o 15%, przy czym na poszczególnych stanowiskach różnica może wahać się od ponad 30% do nieco ponad 10%.

Może zatem, w prezencie na Dzień Kobiet - zamiast goździka - wypadałoby dać Paniom podwyżkę?