Obecnie (od 1 stycznia 2009 r.) osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą oraz osoby z nimi współpracujące rozliczają się z ZUS w następujący sposób:

» składki na ubezpieczenia społeczne odprowadzają od podstawy wymiaru, którą stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek - podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne od 1 stycznia 2009 r. obowiązuje w jednej wysokości przez cały rok kalendarzowy,

» składkę na ubezpieczenie zdrowotne od podstawy, którą stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego wynagrodzenia - składka w nowej wysokości obowiązuje od 3. miesiąca następnego kwartału - zatem podstawa wymiaru składki ulega zmianie co 3 miesiące (minimalna podstawa wymiaru składki zdrowotnej od 1 grudnia 2008 r. do 28 lutego 2009 r. wynosi 2.392,76 zł).

Dnia 23 stycznia 2009 r. Sejm przyjął nowelizację ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z którą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą oraz osób z nimi współpracujących ma stanowić zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale poprzedniego roku, włącznie z wypłatami z zysku. Zatem również podstawa składki na ubezpieczenie zdrowotne ma obowiązywać w stałej wysokości od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku. Co jednak ze składkami zdrowotnymi za 2009 r.? Nowelizacja ustawy przewiduje, że nowa podstawa wymiaru ma dotyczyć składek należnych za okres od 1 marca 2009 r.

Nowe przepisy czekają teraz na decyzję senatorów, a potem - podpis Prezydenta.