Portal Kadrowo-płacowy Portal Kadrowo-płacowy - Codziennie bieżące informacje

Nie pamiętasz hasła?
» Płace»Aktualności Płace»Płace - Aktualności 2009

Płace - Aktualności 2009

Nadpłata wynagrodzenia za pracę i jego zwrot a terminy przedawnienia

23 lipca 2009
Termin przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy wynosi 3 lata. Przez taki okres pracownik może domagać się wypłaty zaległego wynagrodzenia lub wydania świadectwa pracy. A ile czasu na odzyskanie nadpłaty ma pracodawca, który pomylił się i wypłacić pracownikowi zbyt wysokie wynagrodzenie? Poznajcie Państwo orzeczenia sądów i stanowisko GIP w sprawie przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy!
1. Pracownik może domagać się wypłaty zaległego wynagrodzenia przez 3 lata
Roszczenia ze stosunku pracy tj. wynagrodzenie za pracę, urlop wypoczynkowy, wydanie świadectwa pracy itp., przedawniają się - co do zasady - po upływie 3 lat od dnia, w którym stały się wymagalne. Oznacza to, że jeśli pracodawca np. nie wypłacił należnego wynagrodzenia, pracownik może dochodzić jego wypłaty przez 3 lata od dnia, w którym wynagrodzenie to powinno być postawione do dyspozycji pracownika (od dnia określonego, jako termin wypłaty wynagrodzenia w zakładzie pracy).
Dniem wypłaty wynagrodzenia w zakładzie pracy jest 28. dzień każdego miesiąca. Pracownikowi nie wypłacono wynagrodzenia za luty i marzec 2008 r. 3-letni termin przedawnienia tych roszczeń należy liczyć od 28 lutego oraz od 28 marca 2008 r., zatem mija on odpowiednio 27 lutego i 27 marca 2011 r.
W przypadku roszczenia o udzielenie zaległego urlopu wypoczynkowego lub zapłaty za ten urlop okres przedawniania liczy się inaczej. Trudno bowiem określić, w jakim konkretnie dniu u pracownika powstaje roszczenie o udzielenie urlopu. Prawo do urlopu wypoczynkowego pracownik nabywa wprawdzie z góry 1 stycznia danego roku, ale powinien go wykorzystać w roku, w którym nabył do niego prawo lub najpóźniej do końca I kwartału następnego roku.
Zdaniem SN: Termin przedawnienia urlopu - licząc od końca roku lub końca I kwartału
Roszczenie o udzielenie urlopu wypoczynkowego przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym stało się wymagalne (art. 291 § 1 KP), przy czym rozpoczęcie biegu tego terminu następuje bądź z końcem roku kalendarzowego, za który urlop przysługuje (art. 161 KP), bądź najpóźniej z końcem I kwartału roku następnego, jeżeli urlop został przesunięty na ten rok z przyczyn leżących po stronie pracownika lub pracodawcy (art. 168 KP).
(Wyrok Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2001 r., I PKN 367/00, OSNP 2003/2/38).
2. W stosunku do niektórych roszczeń - inne okresy przedawnienia
Kodeks pracy, obok 3-letniego terminu przedawnienia, przewiduje również sytuacje, gdy termin ten jest inny:
  • roszczenia pracodawcy o naprawienie szkody, wyrządzonej przez pracownika wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych, przedawniają sie z upływem 1 roku od dnia, w którym pracodawca powziął wiadomość o wyrządzeniu przez pracownika szkody, nie później jednak niż z upływem 3 lat od jej wyrządzenia,
  • roszczenie pracodawcy o odszkodowanie w razie nieuzasadnionego rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 11 raz roszczenie o wyrównanie szkody poniesionej przez pracodawcę wskutek naruszenia przez pracownika zakazu konkurencji przewidzianego w umowie przedawniają się po upływie 1 roku,
  • roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem organu powołanego do rozstrzygania sporów, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą w trybie określonym w Kodeksie przed takim organem, ulega przedawnieniu z upływem 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia lub zawarcia ugody.
Ważne! Można zrzec się korzystania z przedawnienia
Każda ze stron stosunku pracy może zrzec się korzystania z przedawnienia. Powinna w tym celu złożyć oświadczenie woli, że nie czyni użytku z przedawnienia. Tym samym strona (pracodawca, pracownik), po stronie której powstało roszczenie ma prawo dochodzenia go po upływie terminu przedawnienia,. Należy jednak pamiętać, że zrzeczenia się z korzystania przedawnienia nie można dokonać przed upływem ustawowego okresu przedawnienia.
3. Pracodawca może dochodzić nadpłaconego wynagrodzenia nawet po 3 latach!
Wypłata wynagrodzenia za pracę w prawidłowej wysokości jest jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy. Bywa jednak, że mimo posługiwania się wyspecjalizowanymi służbami oraz oprogramowaniem na skutek błędu pracownik otrzyma wynagrodzenie w wyższej wysokości niż powinien. Co w takiej sytuacji może zrobić pracodawca?
a) potrącenie - dopiero za zgodą pracownika
Zasady i limity dokonywania potrąceń z wynagrodzenia za pracę są ściśle określone w Kodeksie pracy. Pracodawca nie ma prawa potracić z wynagrodzenia pracownika innych należności, niż przewidziane w przepisach. Jeśli więc pomyłkowo wypłacił pracownikowi wynagrodzenie w zawyżonej wysokości, potrącenie go z wynagrodzenia będzie możliwe wyłącznie po uzyskaniu zgody pracownika na piśmie.
b) pracownik nie ma obowiązku zwracać nadpłaconego wynagrodzenia
W momencie postawienia do dyspozycji pracownika wynagrodzenia w zawyżonej wysokości pracodawca właściwie może „pożegnać się” z myślą odzyskania nadpłaconej kwoty. Pracownik nie ma bowiem obowiązku zwrotu nadwyżki.
Zdaniem SN: Pracodawca odpowiada za prawidłowe naliczenie wynagrodzenia
Pracownik ma prawo uważać, że świadczenie wypłacane przez pracodawcę posługującego się wyspecjalizowanymi służbami jest spełniane zasadnie i zgodnie z prawem, a więc nie musi liczyć się z obowiązkiem jego zwrotu (art. 409 Kodeksu cywilnego).
(Wyrok Sądu Najwyższego z 7 sierpnia 2001 r. I PKN 408/00, OSNP 2003/13/305).
Potwierdza to również stanowisko Głównego Inspektoratu Pracy:
Zdaniem GIP: Pracownik może korzystać z zawyżonej pensji postawionej do jego dyspozycji
Jeżeli
dochodzi do sytuacji, kiedy pracownik omyłkowo wypłaca pracownikowi zawyżone wynagrodzenie, a pracownik nie wyraża dobrowolnie zgody na zwrot nadpłaconej kwoty, pracodawcy pozostaje jedynie wystąpienie na drogę sądową z roszczeniem o jej zwrot na podstawie przepisów kodeksu cywilnego o bezpodstawnym wzbogaceniu. Pracodawca w takim przypadku ma prawo domagać się zwrotu nadpłaconej kwoty od pracownika, wykazując, że pracownik otrzymał świadczenie o wiele wyższe niż należne, i w związku z tym powinien liczyć się z obowiązkiem jego zwrotu. Pracownik jednak, w sytuacji, gdy otrzymuje zawyżone świadczenie, ma prawo uważać, że jako świadczenie spełnione przez pracodawcę, czyli podmiot profesjonalny posługujący się wyspecjalizowanymi służbami, jest ono zasadne i nie musi liczyć się z obowiązkiem jego zwrotu.
(Pismo Głównego Inspektoratu Pracy z 1 lipca 2009 r., GPP-110-4560-43/09/PE/RP).
c) pracodawca może domagać się zwrotu na drodze sądowej
W przypadku, gdy pracownik nie wyrazi zgody na potracenie nadpłaconego wynagrodzenia lub też nie chce dokonać jego zwrotu, pracodawcy pozostaje droga sądowa. W świetle przytoczonych przepisów dotyczących okresów przedawnienia mogłoby się wydawać, że pracodawca - podobnie jak pracownik - ma 3 lata na odzyskanie nadpłaty. Jednak Sąd Najwyższy orzekł co innego:
Zdaniem SN: 10 lat na żądanie zwrotu niesłusznie wypłaconej pensji
Pracodawca ma prawo dochodzić zwrotu bezpodstawnie wypłaconego wynagrodzenia przez 10 lat. Obowiązuje go termin przedawnienia z Kodeksu cywilnego, a nie z Kodeksu pracy. Żądanie zwrotu niesłusznie wypłaconego wynagrodzenia nie jest roszczeniem ze stosunku prawa pracy, choć będzie to sprawa z zakresu prawa pracy.
(Uchwała Sądu Najwyższego z 9 kwietnia 2008r., II PZP 4/08).
Warto podkreślić, że pracodawca, chcąc odzyskać nadpłacone wynagrodzenie będzie musiał udowodnić, iż pracownik nie miał podstaw do tego, aby otrzymać wynagrodzenie w wyższej wysokości (mając na względzie regulacje Kodeksu pracy dopuszczające kształtowanie warunków pracy w sposób korzystniejszy niż przewidziany w ustawie).
Podstawa prawna: 
» art. 18, art. 78, art. 85, art. 91, art. 291, art. 292, art. 300 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94, ze zm.),
» art. 118, art. 405, art. 409 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93, ze zm.).
wróć do listy
Ocena:

0 głosów

Artykuł bezpłatny

Jesteś już użytkownikiem portalu kadrowo-płacowego? Zaloguj się!

Nie pamiętasz hasła?

Powiązane artykuły

Deregulacja bis - dalsze ułatwienia dla pracodawców!

6 września 2011

Obowiązek wydawania pracownikom ZUS RMUA raz w roku oraz skrócenie terminu przedawnienia należności z tytułu składek i okresu przechowywania dokumentów rozliczeniowych ZUS z 10 do 5 lat - to kolejne...

Termin przedawnienia roszczenia o zasiłek macierzyński biegnie od daty...

Katarzyna Borkowska 10 grudnia 2012

Biegu terminu przedawnienia roszczenia o zasiłek macierzyński nie wstrzymuje negatywna decyzja ZUS, nawet jeśli została wydana w wyniku błędu. Dnia 6 grudnia 2012 r. Sąd Najwyższy nie uwzględnił...

Obowiązek sprostowania świadectwa pracy, gdy od zakończenia zatrudnienia...

Katarzyna Pietruszyńska 24 stycznia 2011

Pytanie: Były pracownik naszej jednostki wystąpił o wydanie świadectw pracy za okresy zatrudnienia na stanowisku innym niż nauczyciel w okresie od 2 stycznia 2000r. do 31 grudnia 2004 r. Z...

Postępowanie o zwrot nadpłaconego wynagrodzenia i zasiłku chorobowego a...

Małgorzata Lenarczyk-Brachet 6 stycznia 2010

Pytanie: Kontrola ZUS wykazała, że w naszej firmie powstały nieprawidłowości spowodowane błędnym rozliczeniem wynagrodzenia za czas choroby i zasiłków chorobowych przez pracownika naliczającego...

Narzędzia

 
 

Kalkulatory


Praktyczne narzędzia kadrowe, podatkowe i ubezpieczeniowe

Wzory dokumentów

 

Wzory i formularze niezbędne dla każdego pracodawcy i płatnika. Pobierz w doc lub PDF

Listy kontrolne

 

Sprawdź czy wszystko wykonujesz poprawnie

Wskaźniki


Wynagrodzenia, odsetki, podatki, składki ZUS i wiele innych aktualnych wskaźników

Szkolenia

 

Szkolenia i warsztaty dla specjalistów ds. kadr i płac

Akty prawne


100 najistotniejszych stale aktualizowanych aktów prawnych

Orzeczenia


Kluczowe stanowiska sądów w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych

Komunikaty ZUS


Informacje i komunikaty Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Wideo

 

Porady wideo ekspertów

 

Kalendarz wydarzeń

Lipiec 2014
Pon Wto Śro Czw Pią Sob Nie
  01 02 03 04 05 06
07 08 09 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      
Zgłoś wydarzenie

Zbliżające się wydarzenia:

Więcej: Kalendarz wydarzeń
Realizacja: Ideo, Powered by:
Portalkadrowy.pl Copyright © 2007-2012 Wszelkie prawa zastrzeżone

Strona używa plików cookies.

Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.