Rok 2009 r. przyniesie duże zmiany w płacach. Przede wszystkim zacznie obowiązywać nowa, 2-stopniowa skala podatkowa, inna będzie również kwota zmniejszająca podatek. Co jeszcze zmieni się na liście płac w 2009 r.? Sprawdźcie Państwo sami!
1. Kwota zmniejszająca podatek - niższa niż w poprzednich latach
Od 1 stycznia 2009 r. kwota zmniejszająca podatek zacznie obowiązywać w nowej wysokości i będzie wynosiła 556,02 zł. W porównaniu z poprzednimi latami jest ona niższa - w 2008 r. wynosiła bowiem 586,85 zł, a w 2007 r. - 572,54 zł.
Pracodawcy, którym pracownicy dostarczyli oświadczenie PIT-2 będą mogli pomniejszać comiesięczne zaliczki na podatek dochodowy w 2009 r. o 1/12 obowiązującej kwoty zmniejszającej, czyli o 46,33 zł (1/12 z 556,02 zł).
2. Nowa, 2-stopniowa skala podatkowa
Z 1 stycznia 2009 r. zmienia się również skala podatkowa, czyli graniczne kwoty podstawy opodatkowania, których przekroczenie powoduje obowiązek odprowadzania zaliczki na podatek dochodowy w wyższej wysokości. Od Nowego Roku zaliczki na podatek dochodowy od wynagrodzeń pracowników pracodawcy będą odprowadzać według 2-stopniowej skali podatkowej, a nie jak obecnie - 3-stopniowej.
Na nowej skali podatkowej skorzystają przede wszystkim lepiej zarabiający, ponieważ 2., próg skali jest bardzo wysoki - równy 3. progowi skali w 2008 r.
Podstawa obliczenia podatku | Podatek wynosi | |
ponad | do | |
85.528 | 18% minus kwota zmniejszająca podatek 556,02 zł | |
85.528 zł | 14.839 zł + 32% nadwyżki ponad 85.528 zł | |
3. Uwaga - koszty uzyskania przychodów i stopy procentowe składek wyjątkowo bez zmian!
Poprzednie lata przyzwyczaiły nas do zmian wysokości kosztów uzyskania przychodów oraz stóp procentowych składek ZUS. W ty m roku jest jednak inaczej. Wskaźniki te pozostają niezmienione w stosunku do 2008 r. Zryczałtowane koszty uzyskania przychodów ze stosunku pracy w 2009 r. wynoszą zatem:
» 111,25 zł (a za rok podatkowy nie więcej niż 1.335 zł) - w przypadku, gdy podatnik uzyskuje przychody z tytułu jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej,
» 139,06 zł (a za rok podatkowy nie więcej niż 1.668,72 zł) - w przypadku, gdy miejsce stałego lub czasowego zamieszkania podatnika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, a podatnik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę.
Stopy procentowe składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne:
a) składka na ubezpieczenie emerytalne 19,52%:
» 9,76% - po stronie pracownika,
» 9,76% - po stronie pracodawcy,
b) składka rentowa 6%:
» 1,5% - po stronie pracownika,
» 4,5% - po stronie pracodawcy,
c) składka chorobowa - 2,45% (finansowana ze środków pracownika),
d) składka zdrowotna - 9% (przy czym odliczeniu od podatku podlega 7,75%).
4. Sporządzając rozliczenie roczne pracownika - pamiętaj o uldze rodzinnej
Pracodawcy (płatnicy podatku), sporządzający dla swoich pracowników rozliczenie roczne PIT-40 (na podstawie złożonego przez nich stosownego oświadczenia), powinni pamiętać o nowej wysokości ulgi rodzinnej. Sporządzając rozliczenie rocznych przychodów pracownika, który ma prawo do skorzystania z ulgi za 2008 r. pracodawca będzie mógł ją uwzględnić w wysokości 1.173,70 zł na każde dziecko.
Natomiast w 2009 r. ulga rodzinna będzie wynosiła już tylko 1.112,04 zł. Dodatkowo, będzie ona obliczana proporcjonalnie za każdy miesiąc posiadania dziecka. Jeśli zatem dziecko urodzi się 1 października 2009 r. - pracownik będzie mógł odliczyć od podatku tylko 3/12 ulgi, a nie jak obecnie (w rozliczeniu za 2008 r.) - ulgę w pełnej wysokości.
5. Zmiana wskaźników spowoduje wzrost płacy netto
A co powyższe zmiany oznaczają dla portfeli pracowników? Na przykładzie pracownika otrzymującego wynagrodzenie w wysokości 3.000 zł, któremu nie przysługują podwyższone koszty uzyskania przychodu widać, że płaca netto w porównaniu z rokiem 2008 wzrośnie o około 22 zł, czyli w skali roku zyska on około 264 zł.
| Wynagrodzenie za styczeń 2008 r. 1. Składki na ubezpieczenia społeczne = 411,30 zł » emerytalne 3.000 zł x 9,76% = 292,80 zł » rentowe 3.000 zł x 1,5% = 45 zł » chorobowe 3.000 zł x 2,45% = 73,50 zł 2. Składka zdrowotna: » pobrana: (3.000 zł - 411,30 zł) x 9% = 232,98 zł » do odliczenia od podatku: (3.000 zł - 411,30 zł) x 7,75% = 200,62 zł 3. Podstawa opodatkowania: » 3.000 zł (przychód) - 111,25 zł (koszty uzyskania przychodu w 2009 r.) - 411,30 zł (składki na ubezpieczenia społeczne finansowane ze środków własnych pracownika) = 2.477,45 zł, po zaokrągleniu = 2.477 zł 4. Podatek dochodowy: » należny: 2.477 zł x 19% - 48,90 zł (kwota zmniejszająca podatek w 2008 r.) = 421,73 zł » odprowadzony do urzędu skarbowego: 421,73 zł - 200,62 zł (składka zdrowotna do odliczenia od podatku) = 221,11 zł, po zaokrągleniu = 221 zł 5. Wynagrodzenie netto : » 3.000 zł (przychód) - 411,30 zł (składki na ubezpieczenia społeczne finansowane ze środków własnych pracownika) - 221 zł (zaliczka na podatek dochodowy) - 232,98 zł (składka na ubezpieczenie zdrowotne) = 2.134,72 zł. Wynagrodzenie za styczeń 2009 r. 1. Składki na ubezpieczenia społeczne = 411,30 zł » emerytalne 3.000 zł x 9,76% = 292,80 zł » rentowe 3.000 zł x 1,5% = 45 zł » chorobowe 3.000 zł x 2,45% = 73,50 zł 2. Składka zdrowotna: » pobrana: (3.000 zł - 411,30 zł) x 9% = 232,98 zł » do odliczenia od podatku: (3.000 zł - 411,30 zł) x 7,75% = 200,62 zł 3. Podstawa opodatkowania: » 3.000 zł (przychód) - 111,25 zł (koszty uzyskania przychodu w 2009 r.) - 411,30 zł (składki na ubezpieczenia społeczne finansowane ze środków własnych pracownika) = 2.477,45 zł, po zaokrągleniu = 2.477 zł 4. Podatek dochodowy: » należny: 2.477 zł x 18% - 46,33 zł (kwota zmniejszająca podatek w 2009 r.) = 399,53 zł » odprowadzony do urzędu skarbowego: 399,53 zł - 200,62 zł (składka zdrowotna do odliczenia od podatku) = 198,91 zł, po zaokrągleniu =199 zł 5. Wynagrodzenie netto : » 3.000 zł (przychód) - 411,30 zł (składki na ubezpieczenia społeczne finansowane ze środków własnych pracownika) - 199 zł (zaliczka na podatek dochodowy) - 232,98 zł (składka na ubezpieczenie zdrowotne) = 2.156,72 zł. |
6. Wzrasta płaca minimalna, a wraz z nią inne świadczenia
Od 1 stycznia 2009 r. minimalne wynagrodzenie za pracę będzie wynosiło 1.276 zł. Oznacza to, że pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy nie będzie mógł zarabiać mniej niż płaca minimalna. Ale to nie wszystko… Wzrost minimalnego wynagrodzenia wiąże się również ze wzrostem innych świadczeń, m.in.:
a) dodatek za pracę w porze nocnej
Pracownikowi wykonującemu prace w godzinach nocnych przysługuje z tego tytułu dodatek w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia. Zatem wzrost płacy minimalnej spowoduje wzrost tego dodatku w porównaniu z ubiegłymi latami. Wysokość dodatku za pracę w porze nocnej w poszczególnych miesiącach 2009 r. znajdziesz w dziale Wskaźniki.
b) odprawa z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn nieleżących po stronie pracownika
Wysokość tego świadczenia jest uzależniona od zakładowego stażu pracy pracownika i jest równa 1-, 2- lub 3-miesiecznemu wynagrodzeniu. Jednak niezależnie od tego, jej wysokość nie może przekraczać 15-krotności minimalnego wynagrodzenia. Zatem w 2009 r. maksymalna wysokość odprawy będzie wynosiła 19.140 zł.
c) podstawa wymiaru wynagrodzenia chorobowego i zasiłków
podstawę wymiaru świadczeń z tytułu choroby i macierzyństwa ustala się na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z okresu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym pracownik stał się niezdolny do pracy. Należy jednak podkreślić, że tak ustalona podstawa nie może być niższa niż minimalna płaca po pomniejszeniu o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika. Podstawa wymiaru w 2009 r. nie będzie mogła być zatem niższa niż:
» 1.101,06 zł (1.276 zł -1.276 zł x 13,71%), oraz
» 880,85 zł (1.020,80 zł - 1.020,80 zł x 13,71%) - dla pracowników w pierwszym roku pracy (minimalne wynagrodzenie tych pracowników nie może być niższe niż 80% płacy minimalnej).
d) podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne osób przebywających na urlopach wychowawczych
Dnia 6 grudnia 2008 r. Sejm przyjął nowelizację Kodeksu pracy, zgodnie z którą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne osób przebywających na urlopach wychowawczych w latach 2009 - 2011 będzie stanowiła kwota minimalnego wynagrodzenia. Obecnie podstawę wymiaru składek tych osób stanowi kwota świadczenia pielęgnacyjnego (w 2008 r. 420 zł). Natomiast od 1 stycznia 2012 r. będzie to równowartość 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale.
Podstawa prawna:
» art. 22 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. nr 11, poz. 74, ze zm.),
» art. 79 ust. 1 ustawy z 24 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027, ze zm.)
» art. 22 ust. 2, art. 27b ust. 2, art. 27f, art. 31 ust. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176, ze zm.),
» art. 6, art. 8 ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. nr 200, poz. 1679, ze zm.),
» art. 36 ust. 1, art. 45 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267, ze zm.),
» art. 8, art. 10 ust. 1 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844, ze zm.),
» art. 1 pkt 28 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2006 r. nr 217, poz. 1588),
» obwieszczenie Rady Ministrów z 24 lipca 2008 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2009 r. (Dz.U. z 2008 r. nr 55, poz. 499).
» art. 22 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. nr 11, poz. 74, ze zm.),
» art. 79 ust. 1 ustawy z 24 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027, ze zm.)
» art. 22 ust. 2, art. 27b ust. 2, art. 27f, art. 31 ust. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176, ze zm.),
» art. 6, art. 8 ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. nr 200, poz. 1679, ze zm.),
» art. 36 ust. 1, art. 45 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267, ze zm.),
» art. 8, art. 10 ust. 1 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844, ze zm.),
» art. 1 pkt 28 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2006 r. nr 217, poz. 1588),
» obwieszczenie Rady Ministrów z 24 lipca 2008 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2009 r. (Dz.U. z 2008 r. nr 55, poz. 499).
