Portal Kadrowo-płacowy Portal Kadrowo-płacowy - Codziennie bieżące informacje

Nie pamiętasz hasła?
» Kadry»Aktualności Kadry»Kadry - Aktualności 2010

Kadry - Aktualności 2010

Spór o „efekt zachęty”, czyli zwracać czy nie zwracać dofinansowania do wynagrodzeń niepełnosprawnych?

26 listopada 2010
Sierpień tego roku dla wielu pracodawców pobierających dofinansowanie do wynagrodzenia osób niepełnosprawnych przyniósł zatrważające wiadomości. Okazało się bowiem, że według stanowiska Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych i Funduszu - zamieszczonego na stronie internetowej PFRON - wielu pracodawców nienależnie pobiera dofinansowania już od stycznia 2009 r. PFRON natomiast oczekuje zwrotu pobranych środków wraz z odsetkami. Ale czy takie żądanie jest zgodne prawem? Czy można obarczać pracodawców konsekwencjami zmieniającego się prawa, na które m.in. PFRON nie zwracał wcześniej uwagi? A wszystko przez tzw. efekt zachęty…
1. O co rozpętała się burza?
Wszystko zaczęło się od zmiany przepisów wspólnotowych i wejściem w życie rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz.Urz. WE L 214 z 09.08.2008, str. 3).
Jako iż dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych udzielane pracodawcom na podstawie art. 26a ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (zwana dalej: ustawa) stanowi pomoc publiczną w rozumieniu art. 107 TFUE, oznacza to, że stosując przepisy związane z ubieganiem się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych trzeba brać pod uwagę nie tylko przepisy „krajowe” ale także „wspólnotowe”.

Rozporządzenie wspólnotowe, które weszło w życie 1 stycznia 2009 r. narzuciło - jako element prawidłowo uzyskanej pomocy publicznej - wymóg, aby spełniała ona tzw. efekt zachęty, czyli aby (ogólnie rzecz ujmując) udzielona pomoc była niezbędną i zachęcała do rozwoju dalszej działalności i projektów podejmowanych przez jej beneficjentów.
A zatem pomoc udzielona po 1 stycznia 2009 r. m.in. na dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych powinna podlegać „badaniu” pod względem spełnienia warunku efektu zachęty. Jeżeli warunek ten nie zostanie spełniony - dofinansowanie nie powinno zostać przyznane. No waśnie - zdaniem PFRON nie powinno zostać przyznane, ale mimo to zostało przyznane. Co to oznacza dla pracodawców?
2. Kto - zdaniem PFRON - jest zobowiązany do zwrotu pobranego dofinansowania?
Zgodnie z informacjami przedstawionymi przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych widmo zwrotu pobranego dofinansowania (zdaniem PFRON - nienależnego) do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych ciąży na pracodawcy, który:
  • przed 1 stycznia 2009 r. zatrudniał osobę będącą osobą sprawną i nadal zatrudniał ją, gdy po tej dacie stała się osobą niepełnosprawną (nabycie niepełnosprawności w trakcie zatrudnienia) oraz
  • zatrudnił pracownika po 1 stycznia 2009 r. jako osobę pełnosprawną i następnie pracownik ten stał się osobą niepełnosprawną.
Na podstawie interpretacji Biura Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych z 2 lipca 2010 r. (znak: BON-I-52311-240-2-LK/2010) dofinansowanie do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych udzielone w powyższych sytuacjach należy uznać za nienależne, gdyż nie spełnia warunków, by uznać wskazanych wyżej pracowników za zatrudnionych:
  • w warunkach efektu zachęty lub
  • w warunkach uprawniających do wyłączenia obowiązku ustalania efektu zachęty.
Biuro Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych motywuje swoją argumentację tym, iż okres, w którym ustala się efekt zachęty obejmuje miesiąc podjęcia zatrudnienia przez pracownika niepełnosprawnego. W związku z tym, bez ponownego podjęcia zatrudnienia przez osobę niepełnosprawną, nie można w przypadku wspomnianych osób ustalić tzw. efektu zachęty.
Ważne! Jak ustalić zatrudnienie w warunkach efektu zachęty?
Zgodnie ze stanowiskiem PFRON wykazanie, że pracownik zatrudniony jest w warunkach efektu zachęty możliwe jest:
» metodą ilościową
- poprzez wykazanie jednoczesnego wzrostu netto stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych i stanu zatrudnienia ogółem z miesiąca podjęcia zatrudnienia przez pracownika, na którego pracodawca zamierza pobierać dofinansowanie, w stosunku do odpowiednich stanów z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc podjęcia zatrudnienia przez tego pracownika, lub
» metodą jakościową
- poprzez wykazanie, że pracownik podjął pracę na wakacie zwolnionym w warunkach określonych w art. 26b ust. 4 pkt 1-6 i ust. 5 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych.

Ważne! Warunki uprawniające do wyłączenia obowiązku ustalania efektu zachęty
Zgodnie z argumentacją Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych warunki uprawniające do wyłączenia obowiązku ustalania efektu zachęty, polegają na tym, iż w stosunku do pracownik zatrudnionych przed 1 stycznia 2009 r. - nie ustala się efektu zachęty jedynie wtedy, gdy w momencie zatrudnienia tych pracowników została przyznana im pomoc na zasadzie pomocy publicznej i pomoc ta jest w dalszym ciągu (tj. po 1 stycznia 2009 r.) udzielana. W takim bowiem przypadku pomoc to jest uznawana za pomoc trwającą i niewymagającą ustalenia efektu zachęty.
3. Rozbieżne stanowiska PFRON
PFRON na swojej stronie internetowej w sierpniu 2010 r. opublikował informację, zgodnie z którą pracodawcy, których dotyczą powyżej opisane sytuacje, obowiązani są do zwrotu otrzymanego dofinansowania.
Z informacji przekazanych przez Rzecznika PFRON wynika, iż pracodawcy powinni zwrócić nienależnie pobrane dofinansowanie poczynając już od dofinansowania wypłaconego za styczeń 2009 r. Warto jednak zauważyć, iż nie jest to jedyne stanowisko PFRON w tej sprawie…
Z informacji uzyskanych od Organizacji OBPON.ORG wynika, iż PFRON zajmował w tym temacie rozbieżne stanowiska, a mianowicie:
  • twierdził, iż Fundusz będzie uznawał dofinansowania jako nienależne od momentu przedstawienia takiego stanowiska na stronie Funduszu tj. od 12 sierpnia 2010 r., a następnie
  • wycofał się z przedstawionego stanowiska, uznając w efekcie końcowym, iż przepisy rozporządzenia weszły w życie 1 stycznia 2009 r. i od tego momentu pobrane świadczenia będą uznawane za nienależne i obarczone obowiązkiem zwrotu, wraz z odsetkami.
Zdaniem Eksperta - p. Edyty Sieradzkiej, wiceprezesa Organizacji Ogólnopolskiej Bazy Pracodawców Osób Niepełnosprawnych

Czy PFRON ma obowiązek weryfikować składane wnioski o dofinansowanie? Jeśli tak, co to oznacza dla pracodawców, których wnioski zostały zaakceptowane?

Moim zdaniem bezzasadne jest żądanie PFRON do korekt i zwrotu pobranego dofinansowania, gdyż to Fundusz przed przyznaniem środków powinien zweryfikować przedkładany do niego wniosek.
Tryb weryfikacji został określony w rozporządzeniu z 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Jest w nim wprost wskazane, że wniosek ma być zweryfikowany przez Fundusz w ciągu 5 dni. Jeżeli zostaną wykryte nieprawidłowości, wnioskodawca zostaje wezwany do ich usunięcia. Ponadto należy powołać się wprost na brzmienie ustawy która stanowi w art. 26c, iż :
„(…)W terminie 14 dni od dnia otrzymania kompletnego i prawidłowo wypełnionego wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania Fundusz przekazuje na rachunek bankowy pracodawcy miesięczne dofinansowanie (…)” wnioskując z tego zapisu a contrario, iż skoro przyznano pracodawcom dofinansowanie to oznacza to, że złożony wniosek  był kompletny i prawidłowo wypełniony w sensie - nie budzący zastrzeżeń ze strony Funduszu.
Ustawa w dalszych artykułach reguluje sytuacje błędnego obliczenia wysokości dofinansowania. W takim przypadku Prezes Funduszu wydaje decyzję, która podlega zaskarżeniu. A zatem można w tej sytuacji również wnioskować, iż skoro Prezes Funduszu ma za zadanie weryfikować wnioski w sytuacji wadliwie podanej kwoty dofinansowania w drodze decyzji to tym bardziej ma za zadanie zweryfikować zasadność samego żądania. Wynika z tego, iż skoro wniosek o wypłatę dofinansowania nie został zakwestionowany, w sposób dorozumiany został zaakceptowany taki stan rzeczy.

Czy komunikat umieszczony na stronie Funduszu może stanowić podstawę do zwrotu pobranego dofinansowania?

Wątpliwe jest to, czy w ogóle PFRON może się domagać od pracodawców dobrowolnego zwrotu tych kwot, gdyż art. 49 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przewiduje, że taki zwrot może nastąpić wyłącznie na wezwanie Funduszu. Oznacza to (abstrahując od samej zasadności roszczeń Funduszu), że każdy przedsiębiorca musiałby najpierw dostać z PFRON decyzję nakazującą zwrot dofinansowań lub wezwanie do korekty ze wskazaniem, o których pracowników i o które okresy chodzi.
Komunikat zamieszczony na stronie PFRON - 21 października 2010 r. - nie jest natomiast dla pracodawców żadną decyzją nakazującą zwrot środków a tylko komunikatem, który dodatkowo nie został podpisany przez osobę uprawnioną. Do uznania ważności decyzji potrzebny jest podpis osoby uprawnionej. Gdy go brak, mamy do czynienia nie z decyzją administracyjną, ale z pismem będącym jej projektem. Tak postanowił w jednym z swoich wyroków Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (wyroku z 22 września 2010 r., IV SA/Po 304/10).

W jakich sytuacjach PFRON może żądać zwrotu pobranego dofinansowania? Czy brak wystąpienia efektu zachęty mieści się w tym sytuacjach?

Zgodnie z art. 49e ust. 1 ustawy, środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie:
» wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem,
» pobranej w nadmiernej wysokości lub
» ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości,
określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Zwrotu, o którym mowa powyżej, dokonuje się w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu.
A zatem nawet jeśli uznano by, że roszczenia Funduszu o zwrot wypłaconego dofinansowania można zaliczyć do jednej z wyżej wymienionych okoliczności, to i tak uważam, iż dopiero po zamieszczeniu Komunikatu PFRON dot. zmiany interpretacji wykazywania efektu zachęty tj. po 18 sierpnia 2010 r. ewentualnie PFRON mógłby żądać od pracodawców zwrotu pobranego dofinansowania - ale tylko i wyłącznie od tej daty, a nie od 1 stycznia 2009 r. (jak podaje w komunikacie opublikowanym na swojej stronie Fundusz).

Co więcej warto zwrócić także uwagę na kwestię odsetek, których żąda Fundusz. Odsetek nie nalicza się w przypadku gdy wystąpienie okoliczności powodujących obowiązek zwrotu lub wypłaty środków było niezależne od zobowiązanego do zapłaty. W sytuacji związanej z tzw. efektem zachęty uzasadnione jest uznanie, że okoliczności, które zdaniem Funduszu powodują obowiązek zwrotu dofinansowania są niezależne od pracodawcy, a zatem nie powinny być naliczane.

Czy w tej sytuacji pracodawcy powinni zwracać na konto PFRON pobrane dofinansowania?

Uważam, iż na dzień dzisiejszy zamieszczony na stronie PFRON Komunikat dot. efektu zachęty z 21 września 2010 r. - nie jest dla pracodawców żadną wiążącą decyzją - jest to tylko i wyłącznie dla nich ogólna informacja na podstawie, której absolutnie nie powinni dokonywać żadnych korekt i zwracać do PFRON już przyznaną i wypłaconą im pomoc publiczną.

Czy Organizacja OBPON.ORG planuje podjąć w tym temacie dodatkowe przedsięwzięcia?

Tak. Jako ORGANIZACJA reprezentująca interesy swoich członków a więc pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne, chcemy wystąpić do Komisji Europejskiej z pismem o wyjaśnienie przepisów zawartych w rozporządzeniu 800/2008 dot. efektu zachęty przy pobieraniu subsydiów płacowych na zatrudnienie osób niepełnosprawnych oraz planujemy zwrócić się również do Rzecznika Praw Obywatelskich o pomoc z prośbą o wyjaśnienie tej sprawy, która zrodziła dla pracodawców wielkie problemy.

Od Redakcji: Artykuł przygotowany dzięki informacjom i materiałom przekazanym przez Organizację Ogólnopolska Baza Pracodawców Osób Niepełnosprawnych (www.obpon.org)
Podstawa prawna: 
» art. 26a, art. 26c, art. 48a ust. 2, art. 49, art. 49e ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2008 r. nr 14, poz. 92, ze zm.),
» rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008 z 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz.Urz. WE L 214 z 09.08.2008, str. 3).
wróć do listy
Ocena:

0 głosów



Artykuł bezpłatny

Jesteś już użytkownikiem portalu kadrowo-płacowego? Zaloguj się!

Nie pamiętasz hasła?

Powiązane artykuły

Zaświadczenie o celowości stosowania skróconej normy czasu pracy dla pracownika...

Katarzyna Pietruszyńska 21 grudnia 2011

Orzeczenie o zasadności obniżenia wymiaru czasu pracy dla pracownika niepełnosprawnego powinien wystawić lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku  lekarz...

Pracownicy z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności będą pracować dłużej!

9 sierpnia 2010

Zmniejszenie liczby niepełnosprawnych, pracujących w skróconym czasie pracy (zamiast pracowników o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności - tylko pracownicy o znacznym stopniu...

Od 1 lipca 2012 r. obowiązują nowe kwoty dofinansowania do wynagrodzeń...

2 lipca 2012

Wczoraj (1 lipca 2012 r.) weszły w życie przepisy wprowadzające zmianę wysokości dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Kolejna, ostatnia już zmiana, będzie miała miejsce 1...

Zmiana norm czasu pracy pracownika niepełnosprawnego i utrata prawa do dodatku...

Katarzyna Pietruszyńska 4 stycznia 2012

Pytanie: Dotychczas pracownicy z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności pracowali po 7 godz. dziennie i 35 godz. tygodniowo. W związku z tym (przy stawce godzinowej) otrzymywali dodatki do...

Narzędzia

 
 

Kalkulatory


Praktyczne narzędzia kadrowe, podatkowe i ubezpieczeniowe

Wzory dokumentów

 

Wzory i formularze niezbędne dla każdego pracodawcy i płatnika. Pobierz w doc lub PDF

Listy kontrolne

 

Sprawdź czy wszystko wykonujesz poprawnie

Wskaźniki


Wynagrodzenia, odsetki, podatki, składki ZUS i wiele innych aktualnych wskaźników

Szkolenia

 

Szkolenia i warsztaty dla specjalistów ds. kadr i płac

Akty prawne


100 najistotniejszych stale aktualizowanych aktów prawnych

Orzeczenia


Kluczowe stanowiska sądów w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych

Komunikaty ZUS


Informacje i komunikaty Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Wideo

 

Porady wideo ekspertów

 

Kalendarz wydarzeń

Lipiec 2014
Pon Wto Śro Czw Pią Sob Nie
  01 02 03 04 05 06
07 08 09 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      
Zgłoś wydarzenie

Zbliżające się wydarzenia:

Więcej: Kalendarz wydarzeń
Realizacja: Ideo, Powered by:
Portalkadrowy.pl Copyright © 2007-2012 Wszelkie prawa zastrzeżone

Strona używa plików cookies.

Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.