Podmioty prowadzące placówki oświatowe (np. jednostki samorządu terytorialnego) mają obowiązek zatrudniać nauczycieli na zasadach określonych w Karcie Nauczyciela. Zdaniem samorządowców takie zobowiązanie prowadzi do uprzywilejowania danej grupy zawodowej oraz znacznie zwiększa koszty usług oświatowych ponoszonych przez samorządy. Trybunał Konstytucyjny nie podzielił jednak tego stanowiska - zasady zatrudniania i wynagradzania nauczycieli przez jednostki samorządowe prowadzące placówki oświatowe uznał za zgodne z Konstytucją!
1. Stosunek pracy i zasady wynagradzania nauczycieli - na podstawie przepisów Karty Nauczyciela
Zatrudnianie nauczycieli w publicznych przedszkolach, szkołach oraz placówkach odbywa się na zasadach określonych w Karcie Nauczyciela. Przepisy tej ustawy w sposób odmienny do przepisów powszechnych regulują kwestie związane ze stosunkiem pracy, wynagradzaniem oraz uprawnieniami pracowniczymi nauczycieli. Na ich podstawie stosunek pracy nauczycieli podlega szczególnej ochronie i mają oni prawo do specjalnych przywilejów (np. urlopu dla poratowania zdrowia, dodatku za wysługę lat, nagród jubileuszowych).
Obowiązek stosowania przepisów Karty Nauczyciela w stosunku do nauczycieli zatrudnianych w placówkach prowadzonych przez jednostki samorządowe odgórnie narzuca stosowanie przez samorządy pewnych rozwiązań prawnych, co - zdaniem samorządowców - zmusza je do prowadzenia placówek wbrew zasadom gospodarności, za to z maksymalnym uwzględnieniem interesów ekonomicznych nauczycieli.
Rada gminy Staszowice skierowała w tej sprawie wniosek do Trybunału Konstytucyjnego.
2. Zasady zatrudniania i wynagradzania nauczycieli w placówkach publicznych - bez zmian
Sędziowie Trybunału rozpatrzyli wniosek gminy 9 czerwca 2010 r. Nie podzielili jednak stanowiska prezentowanego przez radnych.
Zdaniem TK: Zasady zatrudniania nauczycieli są zgodne z Konstytucją Artykuł 1 pkt 1 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela w związku z art. 5 ust. 5 i art. 5a ust. 2 pkt 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty: - jest zgodny z art. 16 ust. 2 i art. 166 ust. 1 Konstytucji, - nie jest niezgodny z art. 32 w związku z art. 167 ust. 1 Konstytucji. (Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 czerwca 2010 r., K 29/07). |
W uzasadnieniu wyroku TK stwierdził, że porównywanie sytuacji prawnej gmin oraz osób fizycznych i prawnych zakładających i prowadzących placówki oświatowe jest niemożliwe, gdyż nie są to podmioty podobne w rozumieniu art. 32 Konstytucji. (…) Niezasadne są twierdzenia wnioskodawcy (gminy), że zakwestionowane przepisy zobowiązują gminę do zaspokajania potrzeb wyłącznie jednej grupy zawodowej, nie zaś ogółu jej mieszkańców. Realizując zadania oświatowe, gmina zaspokaja potrzeby - w tym wypadku edukacyjne - wspólnoty jej mieszkańców. Jednolite zasady wynagradzania nauczycieli są zaś jednym ze środków do realizacji tego zadania, gwarantującym odpowiedni poziom nauczania i możliwie równy dostęp do oświaty mieszkańców gminy, tworzących wspólnotę samorządową.
Wyrok Trybunału jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
Komentarze (0)