Obowiązujące przepisy Kodeksu pracy przyznają prawo do urlopu ojcowskiego pracownikowi-ojcu wychowującemu dziecko, będącemu zarówno ojcem biologicznym, jak i adopcyjnym dziecka - w wymiarze 2 tygodni (w 2010 r. i 2011 r. - jest to 1 tydzień), nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia.

W praktyce jednak ojciec adopcyjny może nie mieć możliwości skorzystania z urlopu ojcowskiego, ponieważ procedura sądowa związana z uzyskaniem prawomocnego orzeczenia o przysposobieniu dziecka może być długotrwała i skończyć się po ukończeniu przez dziecko 12. miesiąca życia - czyli wieku uprawniającego do skorzystania przez ojca dziecka z urlopu ojcowskiego. W obecnym stanie prawnym pracownik-ojciec adopcyjny starszego dziecka, czyli takiego, które ukończyło 1 rok, nie ma możliwości skorzystania z urlopu ojcowskiego. Na ten problem Ministerstwu Pracy zwracał uwagę m.in. rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka.

Warto też wspomnieć, że uprawomocnienie się postanowienia o adopcji dziecka w wieku uprawniającym do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego dla biologicznych rodziców dziecka jest, z prawnego punktu widzenia, porównywalne z urodzeniem się dziecka.

Resort pracy, wychodząc naprzeciw zgłaszanym postulatom, przygotował projekt nowelizacji Kodeksu pracy. Zgodnie z nim pracownik-ojciec adopcyjny będzie mógł skorzystać z urlopu ojcowskiego w okresie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o adopcji:

• nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia,
• a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 10 roku życia.

Propozycja zmian w Kodeksie pracy przewiduje, że ojcowie adopcyjni będą mieli prawo skorzystać z urlopu ojcowskiego na nowych zasadach:

• od 1 stycznia 2011 r. - w wymiarze 1 tygodnia,
• od 2012 r. - w wymiarze 2 tygodni.

Ponadto, z uwagi na podwyższenie wymiaru urlopu ojcowskiego od 2012 r. w projekcie proponuje się, aby pracownicy korzystający z takiego urlopu w dniu 1 stycznia 2012 r., mieli prawo do części urlopu ojcowskiego stanowiącej różnicę pomiędzy wymiarem podwyższonym a dotychczasowym. Skorzystanie z urlopu ojcowskiego będzie możliwe na wniosek pracownika składany w terminie nie krótszym niż 3 dni przed rozpoczęciem korzystania z takiej części urlopu.

Zgodnie z planami resortu pracy znowelizowana ustawa ma wejść w życie 1 listopada 2010 r.

Projekt zmian w Kodeksie pracy został przesłany do konsultacji społecznych związkom zawodowym i organizacjom pracodawców.