O tej ustawie głośno jest już od kliku miesięcy - chodzi oczywiście o nowelizację Kodeksu pracy, która znosi obowiązek oddawania innego dnia wolnego w zamian za święto przypadające w dniu wolnym od pracy z tytułu przeciętnie 5-dniwego tygodnia pracy oraz o przywrócenie święta Trzech Króli jako dnia wolnego od pracy.

Sejm przyjął ustawę 24 września 2010 r. i przekazał ją do podpisu Prezydentowi. Jest już zatem niemal pewne, że czas pracy począwszy od 2011 r. będziemy rozliczać na nowych zasadach.

Chociaż ustawa o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego obowiązuje od ponad roku, to niewielu przedsiębiorców zdecydowało się na skorzystanie z pełnego zakresu regulacji, jakie ona przewiduje. Przyczyny upatrywano w zbyt rygorystycznym kryterium ekonomicznym, które uprawnia do uznania przedsiębiorcy za znajdującego się w przejściowych trudnościach finansowych. Obecnie przedsiębiorca musi bowiem wykazać spadek obrotów gospodarczych, rozumianych jako sprzedaż, nie mniej jednak niż o 25%, liczony w ujęciu ilościowym lub wartościowym w ciągu 3 kolejnych miesięcy po 1 lipca 2008 r. w porównaniu do tych samych 3 miesięcy w okresie od 1 lipca 2007 r. do 30 czerwca 2008 r. Złożony w Sejmie projekt nowelizacji ustawy antykryzysowej zakładał obniżenie tego pułapu do 10%.

Dodatkowo projekt przewidywał skrócenie z 6 do 3 miesięcy okresu ochrony przed wypowiedzeniem umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika, jaką objęci są pracownicy w okresie lub okresach przypadających bezpośrednio po okresie lub okresach pobierania:

• świadczeń na częściowe zaspokojenie wynagrodzeń pracowniczych za czas przestoju ekonomicznego oraz
• stypendium przysługującego za czas szkolenia lub studiów podyplomowych w okresie obniżonego wymiaru czasu pracy lub przestoju ekonomicznego.

Projekt w takiej wersji został skierowany do Komisji Gospodarki, która usunęła z ustawy pkt dotyczący skrócenia okresu ochrony przed wypowiedzeniem. Sejm uchwalił więc ustawę i przekazał do Senatu. Senatorowie uznali jednak, że obniżenie kryterium ekonomicznego z 25% do 10% jest zbyt daleko idące i podnieśli je do 15%. Ostatecznie Sejm 29 października 2010 r. przyjął ustawę w takim brzmieniu i przekazał ją do podpisu Prezydentowi, który podpisał ustawę 9 listopada 2010 r. Przepisy ustawy wejdą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia jej w Dzienniku Ustaw.

Ci z Państwa, którzy zatrudniają osoby niepełnosprawne powinni mieć się na baczności. Dnia 29 października 2010 r. Sejm uchwalił bowiem dużą nowelizację ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Jednak uchwalona wersja ustawy znacznie różni się od projektu, o którym pisaliśmy na początku sierpnia.

Podstawowa zmiana dotyczy czasu pracy osób niepełnosprawnych. Obecnie w stosunku do pracowników o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności stosuje się obniżone normy czasu pracy - 7-godzinna dobową i 35-godzinną tygodniową.

Pierwotnie projekt zakładał stosowanie obniżonych norm czasu pracy tylko w stosunku do pracowników zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności. Natomiast pracowników z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności obowiązywać miała 8-godzinna norma dobowa i 40-godzinna norma tygodniowa czasu pracy, chyba, że lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników (lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad osobą niepełnosprawną) wyda zaświadczenie, że czas pracy osoby zaliczonej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin w tygodniu.

Uchwalona ustawa przewiduje jednak, że czas pracy osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo, jeżeli lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad osobą niepełnosprawną wyda w odniesieniu do tej osoby zaświadczenie o celowości stosowania skróconej normy czasu pracy. Co ważne, koszty powyższych badań ponosi pracodawca.

Ustawa została przekazana Prezydentowi i Marszałkowi Senatu. O ostatecznym jej kształcie i dacie wejścia w życie przeczytacie Państwo już niebawem na Portalu Kadrowym.

Dnia 1 stycznia 2010 r. pracownicy ojcowie zyskali nowe uprawnienie w postaci urlopu ojcowskiego. Jego wymiar w 2010 r. i 2011 r. wynosi 1 tydzień, a od 2012 r. będzie wynosił 2 tygodnie. Urlop ojcowski może być wykorzystany przez pracownika nie później niż do ukończenia przez dziecko 12. miesiące życia.

W lipcu informowaliśmy o projekcie nowelizacji Kodeksu pracy, przygotowanym przez resort pracy, który zakłada wydłużenie terminu na skorzystanie urlopu ojcowskiego przez ojców adopcyjnych. Zgodnie z nim pracownik ojciec adopcyjny będzie mógł skorzystać z urlopu ojcowskiego w okresie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o adopcji:

• nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia,
• a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 10. roku życia.

W Sejmie odbyło się I czytanie projektu ustawy, a następnie trafił on do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach. Komisja oceniła projekt pozytywnie i wniosła o jego uchwalenie bez poprawek. Sprawa jest niezamknięta.

Resort pracy już jakiś czas temu przygotował projekty nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Dotyczyły one m.in. zniesienia limitów zarobkowych dla rencistów, wprowadzenia nowych zasad ustalania wysokości rent z tytułu niezdolności do pracy, podniesienia wysokości renty rodzinnej oraz przywrócenia obowiązku rozwiązania dotychczasowego stosunku pracy w celu podjęcia pobierania emerytury.

Projekty te są jednak nadal na etapie konsultacji i nie zostały jeszcze przekazane do Sejmu.

Wcześniejszy, senacki projekt nowelizacji Kodeksu pracy poszedł w odstawkę i jak na razie wszystko wskazuje na to, że podobny los czeka inicjatywę Komisji Nadzwyczajne „Przyjazne Państwo”. Komisyjna propozycja zakłada zniesienie obowiązku kierowania pracownika na wstępne badania lekarskie, jeśli jest on przyjmowany do pracy u tego samego pracodawcy, na to samo stanowisko lub stanowisko o takich samych warunkach pracy na podstawie kolejnej umowy o pracę zawieranej w ciągu 30 dni po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy.

Projekt komisji trafił wprawdzie do Sejmu (druk sejmowy nr 3397), ale od razu po I czytaniu, które odbyło się 8 października 2010 r. został skierowany do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach.

Odnośnie pozostałych projektów, o których Państwa informowaliśmy, postęp prac przedstawia się następująco:

• cięcia etatów w administracji - projekt ustawy o racjonalizacji zatrudnienia w administracji publicznej przyjęty przez rząd pod koniec września został przekazany do Sejmu 8 listopada 2010 r. (druk sejmowy nr 3579),
• wyższy zasiłek chorobowy dla pracowników po 50. roku życia - Sejm uchwalił nowelizację ustawy zasiłkowej, zgodnie z którą pracownicy powyżej 50 roku życia, za okres pobytu w szpitalu między 15. a 33. dniem niezdolności do pracy w roku będą mieli prawo do zasiłku chorobowego w wysokości 80% podstawy wymiaru; Prezydent podpisał ustawę 15 listopada 2010 r., jej przepisy wchodzą w życie 1 stycznia 2011 r.,
• zmiany w ustawie o ochronie danych osobowych - ostatecznie ustawa (z uwzględnieniem niektórych poprawek Senatu) została uchwalona 29 października 2010 r. i przekazana Prezydentowi do podpisu 2 listopada 2010 r.,
• nowelizacja ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - ministerialny projekt został przekazany do uzgodnień resortowych i konsultacji społecznych, których termin upłynął 15 listopada 2010 r.,
• wdrożenie unijnych regulacji w zakresie równego traktowania - ustawa, po pracach w Komisji Polityki społecznej i Rodziny oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, została uchwalona 29 października 2010 r. i przekazana Prezydentowi oraz Marszałkowi Senatu,
• ustawa o opiece nad dziećmi do lat 3 - po I czytaniu w sejmie projekt został skierowany do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, z zaleceniem zasięgnięcia opinii Komisji Finansów Publicznych,
• nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - prace nad tym projektem przebiegają wyjątkowo sprawnie, ustawa została uchwalona 29 października 2010 r. i niezwłocznie przekazana Prezydentowi i Marszałkowi Senatu.