Praca w święto - w niektórych firmach jednak dozwolona !
25 października 2007
Państwowa Inspekcja Pracy poinformowała, że nie będzie podejmowała interwencji w przypadku, gdy w święto stwierdzi pracę w niektórych placówkach handlowych, takich jak stacje benzynowe i apteki.
1. Nie w każdym przypadku pracy w święto PIP podejmie interwencję
Już wkrótce – pierwsze święto, w trakcie którego będzie zakazane świadczenie pracy w placówkach handlowych. Jednak nowe przepisy budzą spore wątpliwości, jeśli chodzi o dopuszczalność pracy w takich placówkach handlowych, jak np. stacje benzynowe czy apteki. Czytając wprost przepisy Kodeksu pracy, można dojść do wniosku, że pracodawcy nie powinni otwierać w święta np. stacji benzynowych, gdyż stacje prowadzą sprzedaż detaliczną – a więc są placówkami handlowymi. Państwowa Inspekcja Pracy zaprezentowała jednak stanowisko, w którym uznała, że trzeba dostrzec szerszy kontekst tej sprawy. W związku z powyższym, PIP co do niektórych placówek nie będzie podejmowała interwencji nawet w sytuacji, gdyby dochodziło w nich do pracy w święta.
2. Potrzebna definicja użyteczności społecznej
Przy okazji, PIP zaprezentowała definicję użyteczności społecznej. Użyteczność społeczną należy, zdaniem PIP, rozumieć jako tę część działalności, której niewykonanie może przynieść szkodę dla społeczeństwa lub jego części. Ta definicja ma istotne znaczenie, bowiem w świetle obecnie obowiązujących przepisów, praca w święta – choć zabroniona w placówkach handlowych - jest dopuszczalna w zakładach świadczących usługi dla ludności - przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności. W niektórych sytuacjach, nawet placówki prowadzące sprzedaż detaliczną pełnią funkcje usługowe i w związku z powyższym, mogą zostać uznane za placówki usługowe, których działalność jest konieczna ze względu na użyteczność społeczną.
| Zdaniem PIP: Praca w święto w niektórych placówkach jest uzasadniona Z dniem 26 października 2007 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy. Ustawa znowelizowała Rozdział VII Kodeksu pracy dotyczący pracy w niedzielę i święta. Zgodnie z obecnie obowiązującymi rozwiązaniami prawnymi, praca w placówkach handlowych, bez względu na wielkość i asortyment sprzedawanych towarów jest dozwolona w niedziele i święta. Wymuszanie pracy w dni świąteczne w placówkach handlowych, zwłaszcza wobec kobiet, pełniących odpowiedzialne funkcje w życiu rodzinnym i wychowywaniu dzieci, jest przez znaczną część społeczeństwa oceniane negatywnie. Ustawowe gwarancje otrzymania za pracę w niedziele i święta innego dnia wolnego od pracy - nie są wystarczającą rekompensatą i nie zapewniają pracownikom zatrudnionym w handlu możliwości integracji z rodziną w dni świąteczne. Trudno także uznać, że funkcjonowanie wszystkich placówek handlowych w święta jest uzasadnione koniecznością zaspokajania codziennych potrzeb ludności. Ustawa wprowadza zatem do Kodeksu pracy rozwiązanie polegające na tym, iż wykonywanie pracy w placówkach handlowych byłoby dopuszczalne w niedziele, zaś zakazane we wszystkie święta, określone w ustawie z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. nr 4, poz. 28 ze zm.), także wówczas, gdy w konkretnym roku kalendarzowym święto przypada w niedzielę. Pojęcie placówki handlowej w Kodeksie pracy nie zostało zdefiniowane, ale można przyjąć, że obejmuje wszelkie instytucje i zakłady, których główną działalnością jest działalność handlowa, zarówno hurtowa, jak i detaliczna, a więc które kupują wyroby w celu ich odsprzedaży. Zakaz pracy w placówkach handlowych odnosi się do każdego pracownika zatrudnionego w takiej placówce, niezależnie od stanowiska. Zakaz ten dotyczy zatem zarówno pracowników dokonujących sprzedaży towarów, jak również innych pracowników zapewniających funkcjonowanie placówek handlowych. Zakaz ten nie dotyczy jednak osób świadczących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy (a więc właścicieli placówek handlowych i np. zleceniobiorców). Intencją ustawodawcy przy wprowadzaniu zakazu pracy w święta, wyrażonego w art. 1519a Kodeksu pracy, była w szczególności ochrona pracowników i ich rodzin, zatrudnionych wielkopowierzchniowych placówkach handlowych. O ile zastosowanie tego przepisu do tego typu placówek handlowych nie budzi żadnych wątpliwości (przemawia za tym ratio legis tego przepisu), o tyle powstają zastrzeżenia, co do stosowania zakazu pracy w święta w odniesieniu do szczególnej grupy placówek handlowych, zajmujących się między innymi sprzedażą detaliczną paliw płynnych (stacje paliw). Takiej wątpliwości nie ma natomiast w odniesieniu do aptek, które – zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne są placówkami ochrony zdrowia publicznego, w których osoby uprawnione świadczą usługi farmaceutyczne, a zatem nie obejmuje ich zakaz określony w przepisie art. 1519a Kodeksu pracy. Kierując się interesem społecznym, jak również brakiem możliwości jednoznacznej interpretacji przepisów zawartych w Kodeksie pracy, Państwowa Inspekcja Pracy uznaje, że stacje paliw należy zaliczyć do placówek usługowych, wykonujących prace konieczne ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności. Użyteczność społeczną należy przy tym rozumieć jako tę część działalności, której niewykonanie może przynieść szkodę dla społeczeństwa lub jego części. Trudno sobie wyobrazić, zwłaszcza w kontekście zbliżającego się święta 1 listopada, że obywatele, jak również służby publiczne, nie będą mogły zaopatrzyć się w paliwo. Odmienne podejście do wspomnianych przepisów – w ocenie Państwowej Inspekcji Pracy – naruszałaby ponadto generalną klauzulę wykładni prawa, która przyznaje interesowi społecznemu pierwszeństwo przed interesem indywidualnym. Istotą i funkcją klauzul generalnych, jest możliwość złagodzenia rygoryzmu przepisów prawnych i dostosowanie ich do potrzeb życiowych, tj. do konkretnych okoliczności faktycznych. Należy również zauważyć, że ze względu na niejednoznaczność przyjętych w Kodeksie pracy rozwiązań, budzące wątpliwości przepisy zostaną z pewnością wkrótce poddane ocenie m.in. Trybunału Konstytucyjnego. Oficjalne stanowisko Państwowej Inspekcji Pracy w sprawie zakazu pracy w placówkach handlowych w święta |
drukuj
Jesteś niezalogowany. Aby dodać komentarz musisz się zalogować
Artykuł bezpłatny
Ten artykuł został udostępniony bezpłatnie, aby umożliwić Ci zapoznanie się z treściami, jakie publikujemy w naszym portalu. Załóż bezpłatne konto lub wykup abonament, aby przeczytać znacznie więcej treści oraz być na bieżąco z ważnymi zmianami w prawie.
Komentarze (0)