Na podstawie przepisów ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. nr 162, poz. 1118 z późn. zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadzi - od 1 czerwca 2002 r. - waloryzację emerytur i rent, podwyższy najniższe świadczenia oraz niektóre dodatki do emerytur i rent.

Kto otrzyma podwyżkę z tytułu waloryzacji?

Podwyżką zostaną objęte emerytury i renty przyznane przed 1 czerwca 2002 roku. W wyniku waloryzacji zostaną podwyższone emerytury i renty pobierane z FUS przez 7,4 mln emerytów i rencistów, w tym ok. 0,3 mln osób otrzymujących emeryturę bądź rentę pracowniczą łącznie ze świadczeniem rolniczym.

Na czym będzie polegać waloryzacja?

Wskaźnik waloryzacji jest co roku określony w ustawie budżetowej. W tegorocznej ustawie budżetowej został ustalony na poziomie 100,5%. Waloryzacja zostanie przeprowadzona poprzez pomnożenie emerytury, renty - w wysokości przysługującej 31 maja 2002 r. - przez wskaźnik 100,5 %. Nowa wysokość zwaloryzowanych tym wskaźnikiem świadczeń zostanie podana w decyzji o waloryzacji. Przy zastosowaniu tego wskaźnika podwyższona zostanie również podstawa wymiaru świadczenia.

Nowe wysokości najniższych świadczeń

Od 1 czerwca 2002 r. wzrastają najniższe świadczenia. Podwyższone zostaną poprzez pomnożenie obowiązujących kwot przez wskaźnik waloryzacji 100,5%.
W związku z tym od 1 czerwca 2002 r. najniższe świadczenia wyniosą:
- emerytura, renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz renta rodzinna - 532,91 zł.
- renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy - 409,92 zł.

Kwoty najniższych rent z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy i rent rodzinnych, przysługujących na podstawie ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, stanowią 120% kwot świadczeń najniższych, o których mowa wyżej, i wyniosą:
- renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową i renta rodzinna wypadkowa - 639,49 zł,
- renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową - 491,90 zł.

Nowe wysokości dodatków

Jednocześnie z podwyżką emerytur i rent od 1 czerwca 2002 r. nastąpi podwyżka dodatków i zasiłków pielęgnacyjnych, dodatków dla sierot zupełnych oraz dodatku za tajne nauczanie.
Wysokości tych dodatków i świadczeń po waloryzacji będą wynosiły:
- dodatek pielęgnacyjny, zasiłek pielęgnacyjny - 136,64 zł,
- dodatek pielęgnacyjny dla inwalidy wojennego całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji - 204,96 zł,
- dodatek dla sieroty zupełnej - 256,83 zł,
- dodatek za tajne nauczanie - 136,64 zł.

Nie podlegają waloryzacji na dotychczasowych zasadach: dodatek kombatancki, świadczenie pieniężne dla żołnierzy przymusowo zatrudnianych w kopalniach, świadczenie pieniężne przysługujące osobom deportowanym. Wynika to ze zmian w ustawach dotyczących świadczeń przyznawanych tym osobom.

Zmiany wysokości wypłacanych świadczeń

Struktura emerytów i rencistów według wysokości pobieranych świadczeń ulegnie od czerwca niewielkim zmianom. Procent osób otrzymujących świadczenia do wysokości 1.000,00 zł wyniesie 63,6%.
Natomiast odsetek osób otrzymujących świadczenie w przedziale 1.000,01 zł - 2.000,00 zł wyniesie 31,7%. Liczba osób pobierających świadczenia w wysokości przekraczającej 2.000,00 zł wyniesie 4,7%.
Szacuje się, że od czerwca br. przeciętne świadczenie emeryta, rencisty wyniesie 999 zł, z tego:
- emerytura - ok. 1.129 zł,
- renta z tytułu niezdolności do pracy - ok. 830 zł,
- renta rodzinna - ok. 965 zł.

Miesięczny skutek waloryzacji emerytur i rent z FUS z uwzględnieniem podwyżki dodatków związanych z waloryzacją wyniesie ok. 35,8 mln zł.

Od jakiej kwoty bazowej będą przyznawane emerytury i renty od 1 czerwca?

Kwota bazowa wynosi 100% przeciętnego wynagrodzenia pomniejszonego o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia społeczne, w kwartale poprzedzającym termin waloryzacji. Od 1 czerwca 2002 r. wysokość kwoty bazowej wynosić będzie 1.775,89 zł.